Welke toestemming je nodig hebt om een horecazaak te openen
Een pand gevonden of een bestaande zaak overnemen? Controleer eerst bij de gemeente of je een exploitatievergunning nodig hebt en welke lokale voorwaarden gelden. Zo voorkom je dat je plannen niet passen bij de locatie of dat je een aparte vergunning over het hoofd ziet.
Door Floor Poelier · · 2 min leestijd
De exploitatievergunning geeft toestemming om een horecabedrijf uit te baten, maar er is geen uniforme landelijke aanvraag die voor iedere zaak hetzelfde werkt. De gemeente bepaalt in welke gevallen een vergunning nodig is en welke voorwaarden gelden. Dat maakt de locatie en je bedrijfsplan bepalend: een café, restaurant, bedrijfskantine of horecazaak met terras kan anders worden beoordeeld. Hieronder lees je welke punten je vooraf nagaat, hoe de vergunning zich verhoudt tot andere toestemmingen en hoe je je aanvraag controleert.
Wanneer heb je een exploitatievergunning nodig?
Je vraagt de exploitatievergunning aan bij de gemeente. Volgens Ondernemersplein hebben veel gemeenten zo’n vergunningplicht, maar verschilt het per gemeente aan welke voorwaarden je moet voldoen. Ook kunnen uitzonderingen gelden. Ondernemersplein noemt bijvoorbeeld bedrijfskantines en horeca in een sportschool als situaties waarvoor de vergunning soms niet nodig is; controleer altijd of de uitzondering ook voor jouw locatie en activiteiten geldt.
De gemeente kijkt onder meer of je plannen passen binnen het omgevingsplan en de lokale regels voor openbare orde en veiligheid, vaak vastgelegd in de Algemene Plaatselijke Verordening (APV). Begin daarom met de regels van de gemeente waar je de zaak wilt vestigen, niet met aannames over wat in een andere plaats geldt. De pagina over vergunningen en lokale regels geeft het bredere kader voor horecabedrijven.
Welke vergunningen en regels staan los van elkaar?
Een exploitatievergunning is niet hetzelfde als een alcoholvergunning. Wil je alcohol verkopen of schenken, dan heb je volgens Business.gov.nl naast de exploitatievergunning ook een alcoholvergunning nodig. Lees vooraf welke voorwaarden gelden voor alcohol schenken in je zaak.
Ook verbouwen of verhuizen kan aanvullende stappen vragen. Voor sommige werkzaamheden is een omgevingsvergunning nodig of moet je een melding doen. De vergunningcheck in het Omgevingsloket laat zien welke regels voor de locatie gelden. Een terras, speelautomaat of wijziging van je rechtsvorm of leidinggevenden kan bovendien aanleiding zijn om je exploitatievergunning te laten aanpassen of een nieuwe aan te vragen.
Hoe bereid je de aanvraag voor?
- Omschrijf je plannen. Noteer het type horecazaak, de activiteiten, eventuele alcoholverkoop, het terras en de beoogde openingstijden.
- Controleer de regels op de locatie. Bekijk het omgevingsplan en de APV en vraag de gemeente of je bedrijfstype vergunningplichtig is.
- Vraag de gemeentelijke voorwaarden op. Gebruik het aanvraagformulier van de gemeente en controleer welke gegevens en bijlagen gevraagd worden. De precieze stukken en procedure kunnen lokaal verschillen.
- Check andere toestemmingen. Onderzoek apart of je een alcoholvergunning, terrasvergunning, omgevingsvergunning of melding nodig hebt.
- Dien de aanvraag in voordat je start. Wacht op duidelijkheid van de gemeente over de vergunning en eventuele voorschriften voordat je de zaak volgens je plannen opent.
Hoe weet je of de vergunning aansluit op je zaak?
Controleer na ontvangst of de vergunning de juiste ondernemer, locatie en activiteiten vermeldt. Kijk ook of voorwaarden gelden voor bijvoorbeeld het terras, leidinggevenden of de bedrijfsvoering. Als je plannen veranderen, vraag dan na of de vergunning moet worden gewijzigd. De gemeente houdt toezicht op de lokale regels en kan bij overtredingen handhavend optreden, waaronder een boete of intrekking van de vergunning.
Omdat de regels per gemeente verschillen, is een vergunning voor een vergelijkbare zaak elders geen garantie voor jouw situatie. Leg je concrete plannen voor aan de gemeente waar je wilt ondernemen en vraag om bevestiging welke vergunningen en stappen nodig zijn. Meer over lokale verschillen bij horecavergunningen lees je in de aparte gemeentelijke vergelijking.
Veelgestelde vragen
Heb ik een exploitatievergunning nodig voor een afhaalzaak?
Dat hangt af van de gemeente en van de activiteiten in je zaak. Gemeenten kunnen uitzonderingen maken voor bepaalde bedrijfstypen, maar je kunt niet zonder lokale controle aannemen dat afhaal of bezorgen is vrijgesteld. Beschrijf aan de gemeente of klanten ter plaatse eten of drinken, of je een terras hebt en welke openingstijden je voor ogen hebt.
Kan ik de exploitatievergunning van de vorige eigenaar overnemen?
Ga daar niet automatisch van uit. Een wijziging van eigenaar, rechtsvorm, leidinggevenden of bedrijfsactiviteiten kan betekenen dat de vergunning moet worden aangepast of opnieuw moet worden aangevraagd. Vraag de gemeente welke procedure geldt voor jouw overname en laat dit uitzoeken voordat je ervan uitgaat dat je op de geplande openingsdatum mag exploiteren.
Mag ik alcohol schenken met alleen een exploitatievergunning?
Nee. De exploitatievergunning en de alcoholvergunning zijn verschillende toestemmingen. Als je alcohol wilt verkopen en schenken, moet je daarnaast de alcoholvergunning aanvragen en voldoen aan de bijbehorende voorwaarden. Controleer die eisen tijdig bij je gemeente; alleen een exploitatievergunning geeft geen toestemming om alcohol te schenken.
In de rubriek Vergunningen en regels